Quantcast
ورود عضویت
جنایی
video

فیلم‌های جنایی، درباره اعمال شریرانه جنایتکاران و گنگسترها، مخصوصا سارقین بانک، جنایتکاران زیرزمینی و تبهکارانی بی‌باک هستند که با دزدی و قتل، زندگی خود را پیش می‌برند. در دهه 40 میلادی، نوع جدیدی از سینمای هیجان‌انگیز جنایی، با سبک روایی منفی‌گرا و تاریک پدید آمد. فیلم‌های جنایی، به دسته فیلم‌های گنگستری، کارآگاهی و کمدی، تعلیق آمیز و پلیسی تقسیم می‌شوند.

 

فیلم‌های جنایی معمولا بخشی از زندگی یک جنایتکار یا قربانی را نمایش می‌دهند و پیشرفت یک جنایتکار معروف را بررسی می‌کنند. از اتفاقات مهم دنیای روز و جنایتکاران واقعی، به تعدد در فیلم‌های جنایی استفاده می‌شود. لوکیشن اصلی این فیلم‌ها، شهرهای بزرگ است و معمولا، جنایتکاران دارای شبکه‌های مخفی یا زیرزمینی، از قبیل کلوب‌های شبانه هستند. لامپ‌های نئون تبلیغاتی، خودروهای سریع، آرزوی ثروت، بارهای تاریک، قاچاق و مناطق فقیرنشین، در فیلم‌های جنایی به وفور دیده می‌شوند. در این فیلم‌ها، جنایتکاران موفق، معمولا دارای خانه‌هایی لوکس در مناطق جذاب و دیدنی هستند.

 

فیلم‌های گنگستری، اغلب داستان‌هایی اخلاق گرایانه دارند. در این فیلم‌ها، رویای آمریکایی ثروت، به شکلی وارونه نمایش داده می‌شود و فرد فقیری که به آمریکا مهاجرت کرده، با جرم و جنایت به ثروت می‌رسد و البته به دلیل پیشینه جنایتکارانه خود، همه چیز را از دست می‌دهد و به شکلی خشن، کشته می‌شود. در این فیلم‌ها، جنایتکاران قربانی محیط پیرامون خود هستند و داستان نیز از زاویه دید آن‌ها را روایت می‌شود.

 

سینمای جنایی، پیش از ظهور صدا

فیلم‌های جنایی از جمله محبوب‌ترین فیلم‌های سینما هستند و از همان روزهای آغازین سینمای صامت، مورد توجه قرار گرفتند. فیلم The Great Train Robbery (1903)، به کارگردانی ادوین اس پورتر (Edwin S. Porter)، یک فیلم وسترن با المان‌های جنایی قلمداد می‌شود.

 

احتمالا فیلم کوتاه 45 ثانیه‌ای Sherlock Holmes Baffled (1900)، اولین فیلم جنایی به حساب می‌آید. این فیلم کوتاه که در پارک‌های تفریحی به نمایش در می‌آمد، اولین حضور شرلوک هلمز در سینما نیز به شمار می‌آید. داستان، درباره این کارآگاه شناخته شده بود که از ناپدیدشدن جادویی یک دزد، شگفت زده می‌شد. فیلم The Adventures of Sherlock Holmes (1905)، اولین فیلم با حضور شرلوک هلمز بود که در سالن‌های سینما به نمایش در آمد. هر دو فیلم اکنون نابود شده‌اند.

 

یکی از اولین فیلم‌های گنگستری، فیلم The Musketeers of Pig Alley (1912) به کارگردانی دی دبلیو گریفیث (D. W. Griffith)، درباره جنایات سازمان یافته بود. البته، این فیلم، اولین فیلم جنایی با موضوع گنگسترها نبود، اما تنها فیلمی است که از آن دوران باقی مانده و فیلم‌های گنگستری قبل از آن، نابود شده‌اند و هیچ اطلاعی از آن‌ها در دست نیست. فیلم در محله‌های خطرناک و فقیرنشین نیویورک فیلمبرداری شد و تعدادی از بازیگران نیز جنایتکاران واقعی بودند. داستان درباره زن فقیر و آسیب‌دیده‌ای با بازی لیلیان گیش (Lillian Gish) بود که توسط سردسته خلافکارانی به نام اسنپر کید، با بازی المر بوث (Elmer Booth)، مورد تهدید قرار می‌گرفت.

 

لوئی فویلد (Luis Feuillade)، سری فیلم‌های Fantomas را بر اساس رمان‌های مارسل آلن (Marcel Allain) و پیر سوستره (Pierre Souvestre)، درباره دزد معروف فرانسوی ساخت. در این فیلم، رنی ناواره (Rene Navarre) نقش فانتوماس را بازی کرد و ادمون برون (Edmund Breon) و جرج ملشیو (George Melchior)، از دیگر بازیگران این سری بودند.

 

fantomas

نمایی از فیلم Fantomas

 

فیلم ملودرام شش قسمتی Traffic in Souls (1913)، اثری افشاگرایانه درباره قاچاق دختران جوان در نیویورک بود. فیلم The Gangsters and the Girl (1914) نیز فیلم کوتاهی با بازی چارلز ری (Charles Ray) به نقش یک پلیس مخفی بود که درباره خلافکاران محلی تحقیق می‌کرد و قصد داشت تا دختر جوان بدنامی را تبرئه کند.

 

رائول والش (Raoul Walsh)، اولین فیلم خود را با نام The Regenration در سال 1915 ساخت که اولین فیلم بلند گنگستری به حساب می‌آید و دارای ضدقهرمانانی جنایتکار با شخصیت‌های پیچیده بود. این فیلم، بی‌قانونی وحشیانه خیابان‌های نیویورک را به نمایش گذاشت و داستان پسر ایرلندی آمریکایی یتیمی به نام اوون کانوی، با بازی راکلیف فلوز (Rockliffe Fellowes) بود که به دلیل شرایط بد زندگی، تبدیل به یک جنایتکار الکلی شد، اما عشق به یک فعال اجتماعی، با بازی آنا کیو نیلسون (Anna Q. Nilsson)، او را نجات داد.

 

دهه 20 میلادی و ممنوعیت مشروبات الکلی باعث شد تا فیلم‌های جنایی جان بگیرند. شهرهای تاریک، پر از جمعیت و بدون قانون آمریکا و قاچاق مشروبات الکلی، فساد در دستگاه‌های اداری و رشد جنایات سازمان‌یافته، موضوعات مورد علاقه فیلم‌سازان بودند.

 

ملودرام گنگستری Underworld (1927) به کارگردانی جوزف وان استرنبرگ (Josef von Sternberg) با بازی جرج بنکرافت (George Bancroft) و کلایو بروک (Clive Brook)، دهه 20 میلادی در آمریکا را به نمایش گذاشت. این فیلم، اولین فیلم گنگستری مدرن به حساب می‌آید و بسیاری از استانداردهای ژانر جنایی، از جمله تعریف داستان از دید جنایتکار را بنا نهاد. این فیلم، برنده جایزه بهترین داستان اریجینال در مراسم اسکار شد. فیلم The Racket (1928)، به کارگردانی لوئیس مایلستون (Lewis Milestone)، به فساد شهری و کنترل دستگاه‌های دولتی توسط خلافکاران توجه داشت و به دلیل نمایش تصویری منفی از نیروی پلیس، در شهر شیکاگو به نمایش گذاشته نشد.

 

underworld

فیلم Underworld به کارگردانی جوزف وان استرنبرگ

 

اکسپرسیونیسم آلمانی در سینمای جنایی

سه فیلمساز آلمانی، سبک فیلمسازی اکسپرسیونیسم آلمان را با نورپردازی سیاه‌قلم‌گونه، نماهای با زوایای بسته و کاراکترهای هیولاصفت، سر زبان‌ها انداختند.

 

رابرت واین (Robert Wiene)، فیلم The Cabinet of Dr. Caligari (1919)، داستان یک متخصص هیپنوتیزم شبح گونه در یک کارنیوال، به نام دکتر کالیگاری، با بازی ورنر کراوس (Werner Kraus) را تعریف می‌کند که از قدرت‌های خود، برای انجام جنایت‌های خود، از دستیارش، سزار، با بازی کونراد ویت (Conrad Veidt) که در خواب راه می‌رود، بهره می‌برد. فضای پر از سایه، آزار دهنده، غیر عادی و کابوس وار فیلم و شخصیت شرور دکتر کالیگاری و لوکیشن‌هایی چون کوچه‌های تنگ، درهای نامتقارن، اتاق‌های کوچک و ساختمان‌های وحشتناک، از عوامل موفقیت این فیلم و محبوبیت سبک اکسپرسیونیسم آلمانی بودند.

 

اف و مورنو (F. W. Murnau)، با فیلم صامت کلاسیک Sunrise (1927)، درباره مزرعه‌داری با بازی جرج اوبراین (George O’Brien) که در دام زن اغواگر شهری با بازی مارگارت لیوینگستون (Margaret Livingston) می‌افتد، سینمای اکسپرسیونیسم را توسعه داد. در این فیلم، زن اغواگر داستان، کشاورز را در زیر نور ماه قانع می‌کند تا همسر خود را غرق کند.

 

فریتز لانگ (Fritz Lang)، فیلم‌های جنایی صامت تأثیرگذاری پس از جنگ جهانی اول ساخت و این ژانر را توسعه داد. یکی از کاراکترهای شناخته‌شده فیلم‌های او، دکتر مابوسه بود که در دو فیلم Dr. Mabuse, The Gambler (1922) و The Testament of Dr. Mabuse (1933)، به نمایش گذاشته شد.

 

Dr Mabuse

نمایی از فیلم The Testament of Dr. Mabuse

 

مهم‌ترین فیلم لانگ، M (1931)، اولین فیلم مصوت او بود. این فیلم هیجان‌انگیز روان‌شناختی اکسپرسیونیستی، درباره قاتل زنجیره‌ای کودک‌آزاری با بازی پیتر لور (Peter Lorre) بود که حرف M را روی لباس خود نقاشی کرده بود.

 

فیلم‌های گنگستری در آغاز پیدایش صدا

فیلم‌های گنگستری با پیدایش صدا در سینما، جذابیت بیشتری پیدا کردند و مخاطبان زیادی را به سالن‌های سینما کشاندند. دوران ممنوعیت مشروبات الکلی و اتفاقاتی چون کشتار روزی سنت ولنتاین در سال 1929، جنایتکاران معروفی چون آل کاپون، جان دیلینجر، پرتی بوی فلوید و بیبی فیس نلسون و رشد جنایات سازمان یافته و خشونت در خیابان‌ها، باعث افزایش فیلم‌های گنگستری شد.

 

بسیاری از داستان‌های گنگستری، بر اساس اخبار روزنامه‌ها نوشته می‌شدند تا مخاطب را ترغیب به دیدن فیلم کنند. موج قاچاق، قمار و فاحشگی و سازمان یافتگی آن، باعث شد تا رؤسای گنگستر، تبدیل به قهرمانان خیابانی بشوند و تماشاگران، مشتاق دیدن نحوه به ثروت رسیدن این افراد بر پرده سینماها بودند. این فیلم‌ها، نحوه آلوده کردن سیستم توسط گنگسترها و خشونت، ظلم، سرسختی و قانون‌شکنی خلاف‌کاران را افشا می‌کردند.

 

سینمای جنایی با ظهور صدا و مخصوصا ساندافکت، به سرعت توسعه پیدا کرد. اولین فیلم کاملا دیالوگ‌دار جنایی، فیلم The Lights of New York (1928) بود که با دیالوگ‌های هوشمندانه و صدای کشیده شدن تایر خودرو روی آسفالت و تیراندازی، تماشاگران را شیفته خود کرد. فیلم City Streets (1931) به کارگردانی رابرت مامولیان (Robert Mamoulian)، درباره دو عاشق با بازی‌های گری کوپر (Gary Cooper) و سیلویا سیدنی (Sylvia Sydney) بود که زندگی خلاف‌کارانه، مانع رسیدن آن‌ها به هم شده بود. این اثر، فیلم مورد علاقه آل کاپون بود. فیلم Bad Company (1931) به کارگردانی تای گارنت (Tay Garnett)، اولین فیلمی بود که کشتار روز سنت ولنتاین را به نمایش گذاشت.

 

سینمای جنایی و نوآر در دهه 40

در دهه 40، فیلم‌های جنایی، تحت تأثیر جنگ جهانی دوم، تاریک‌تر، خشن‌تر، خونین‌تر و منفی‌گرایانه‌تر شدند و سینمای نوآر، تأثیر زیادی بر ژانر جنایی گذاشت. گنگسترها، جای خود را به تجاری دادند که به نمایندگی از یک سازمان مخفی زیرزمینی فعالیت می‌کردند. اولین فیلم این جریان جدید، فیلم I Walk Alone (1948)، به کارگردانی بایرون هاسکین بود. در این فیلم، برت لنکستر (Burt Lancaster) نقش فرانکی مدیسون را بازی می‌کند؛ جنایتکار سابقی که در دنیای پس از جنگ، توسط همکارانش مورد خیانت قرار می‌گیرد و 14 سال را در زندان سپری می‌کند و پس از آزادی، سعی می‌کند تا سهمش را از همکار سابق با بازی کرک داگلاس (Kirk Douglas) بگیرد.

 

فیلم‌های جنایی نوآر پس از جنگ، درباره قهرمانانی بودند که عشق، عامل سقوط آن‌ها بود و سبک اکسپرسیونیسم، به وضوح در آن‌ها دیده می‌شد. آلان لاد (Alan Ladd) در فیلم This Gun for Hire (1942)، نقش قاتل حرفه‌ای گوشه‌گیر بی‌احساسی را بازی کرد و جیمز کاگنی (James Cagney)، در فیلم White Heat (1949)، در قالب یک آدم‌کش خشن و روان پریش فرو رفت که به مادر خود وابسته بود و تنها، افراد جنایتکار را به قتل می‌رساند. این فیلم، بازگشت کاگنی به سینمای جنایی، پس از یک دهه بود. فیلم Gun Crazy (1949)، یک فیلم کالت رده B با بازی پگی کامینز (Peggy Cummins) و جان دال (John Dall)، درباره زوجی فراری بود که شروع به کشت و کشتار کردند. فیلم The Postman Always Rings Twice (1946)، از اولین فیلم‌های «جذابیت مرگبار» بود و داستان فردی خانه‌بدوش، با بازی جان گارفید (John Garfield) را تعریف می‌کند که توسط یک زن متأهل اغواگر، با بازی لانا ترنر (Lana Turner)، ترغیب می‌شود تا شوهر او را به قتل برساند.

 

نیکلاس ری (Nicholas Ray) در اولین فیلم خود، فیلم نوآر اندوهبار They Live by Night (1949)، داستان یک جنایتکار فراری و زن مورد علاقه‌اش را تعریف می‌کند که از قانون فراری هستند. فارلی گرنجر (Farley Granger) و کتی اودانل (Kathy O’Donnell)، ستارگان این فیلم بودند. فیلم نوآر خونین Out of the Past (1947)، نگاهی دوباره به فیلم‌های ملودرام درباره قهرمانی محکوم به شکست بود. در این فیلم، رابرت میچام (Robert Mitchum)، نقش کارآگاه خصوصی خسته و ناامید و کرک داگلاس نقش خلاف‌کار خشنی را بازی کردند که عاشق زن بی‌رحم و اغواگری با بازی جین گریر (Jane Greer) می‌شوند. از دیگر فیلم‌های نوآر خشن این دوره، می‌توان به فیلم کم بودجه Detour (1945) به کارگردانی ادگار اولمر (Edgar Ulmer) و The Killers (1946) به کارگردانی رابرت سیودماک (Robert Siodmak) اشاره کرد.

 

یکی از بهترین فیلم‌های نوآر هیجان انگیز این دهه، فیلم Double Indemnity (1944) بود. در این داستان، بارابارا استنویک (Barbara Stanwyck)، نقش زن بی‌رحم جذابی را بازی می‌کند که یک فروشنده بیمه، با بازی فرد مک‌مورای (Fred MacMurray) را ترغیب می‌کند تا شوهرش را به قتل برساند. فیلم تاریک Sunset Boulevard (1950) نیز درباره یک فیلمنامه‌نویس آثار رده B، با بازی ویلیام هولدن (William Holden) است که ماجرای مرگ خود را از طریق فلش‌بک بیان می‌کند.

 

sunset boulevard

نمایی از فیلم Sunset Boulevard به کارگردانی بیلی وایلدر

 

جین تیرنی (Gene Tierney)، در فیلم Laura (1944)، نقش زن جوانی را بازی می‌کند که قربانی رئیس خود، یک روزنامه‌نگار معروف، با بازی کلیفتون وب (Clifton Webb) می‌شود. او در فیلم ملودرام Leave Her to Heaven (1945)، نقش قاتل قسی‌القلبی را ایفا می‌کند که برادر شوهر خود را در دریاچه غرق می‌کند.

 

فیلم Cloak and Dagger (1946)، به کارگردانی فریتز لانگ، به دلیل سکانس مبارزه تن به تن خونین طولانی بین قهرمان داستان، با بازی گری کوپر و مأمور مخفی دشمن معروف شد.

 

فیلم‌های روان‌شناختی هیچکاک

آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)، با ساخت فیلم‌های جنایی هیجان‌انگیز روان‌شناختی، نقش بسزایی در توسعه ژانر جنایی داشت. او در فیلم معمایی روان‌شناختی Spellbound (1946)، از نظریه فرویدی مدرن و علاقه عموم به تحلیل انگیزه‌های روانی، برای خلق تعلیق استفاده کرد. از دیگر فیلم‌های او درباره شخصیت‌های دچار مشکلات روانی که به جنایت روی می‌آورند، می‌توان به Shadow of a Doubt (1943)، درباره قاتل معروف merry widow، Rope (1948)، درباره پرونده قتل لپلود و لوب در سال 1924، Strangers on a Train (1951) درباره بازیکن تنیسی که مرد روان‌پریش جامعه‌ستیزی را در قطار ملاقات می‌کند و درگیر ماجرای قتلی می‌شود، Dial M for Murder (1954)، درباره زن پولداری که متوجه می‌شود، شوهر قصد دارد او را به قتل برساند، Rear Window (1954)، Vertigo (1958)، North by Northwest (1959) و Psycho (1960) اشاره کرد.

 

Vertigo

جیمز استیوارت در فیلم Vertigo، نقش کارآگاهی را بازی می‌کند که از ارتفاع وحشت دارد.

 

دهه 50 میلادی

در دهه 50، ضدقهرمانان گنگستر، جای خود را به سازمان‌های جنایی دادند و اکشن تنش‌آفرین، پس‌زمینه واقع‌گرایانه، شخصیت‌پردازی غنی و نمایش جامعه به عنوان شخصیتی بیمار، بی‌اخلاق و فاسد از المان‌های اصلی یک فیلم جنایی بودند. فیلم Force of Evil (1948)، اولین فیلم آبراهام پولونسکی (Abraham Polonsky)، سرنوشت محتوم برادر بزرگ‌تر یک وکیل فاسد وال استریت را به نمایش می‌گذارد که توسط خلافکاران کشته می‌شود. فیلم نوآر کلاسیک The Big Heat (1953) به کارگردانی فریتز لانگ، درباره یک کارآگاه انتقامجو است که قصد دارد تا شهر را از شر سازمان‌های جنایی خلاص کند. خشن‌ترین سکانس فیلم، نمایش بی‌پرده سوختن صورت یک زن است.

 

فیلم On the Waterfront (1954)، قاچاق را در باراندازهای تاریک و غم‌زده نیویورک و سلطه سازمان‌های جنایی به قاچاق کالا را نمایش داد. در این فیلم، مارلون براندو (Marlon Brando)، نقش بوکسور بازنشسته‌ای را بازی می‌کند که انتقام برادرش را که وکیل یک قاچاقچی بوده، می‌گیرد. در فیلم The Big Combo (1955)، یک پلیس نیمه دیوانه، به کمک دوست دختر سابق یک گنگستر، یک سازمان جنایی را از بین می‌برد. اوج پارانویایی جمعی ناشی از جنگ سرد، در فیلم جنایی ملودرام نوآرگونه تعلیق آمیز پارانویید Kiss Me Deadly (1955) به کارگردانی رابرت آلدریچ (Robert Aldrich) به نمایش در آمد. در این فیلم، رالف میکر (Ralph Meeker)، نقش یک کارآگاه خصوصی سرسخت را بازی می‌کند که متوجه می‌شود یک بمب اتم در شهر مخفی شده است.

 

On the Waterfront

مارلون براندو و اوا مری سنت در نمایی از فیلم On the Waterfront

 

فیلم‌های جنایی درباره قاتلین هفت‌تیر به دست، قهرمانان مضطرب و جنایتکاران واقعی، رایج بودند و اغلب، دارای کاراکترهای ملموس و کاریزماتیک بودند. فیلم Machine Gun Kelly (1958) به کارگردانی راجر کورمن (Roger Corman)، زندگی یک سارق بانک را نمایش می‌دهد و راب اشتایگر (Rob Steiger) در فیلم Al Capone (1959)، نقش بزرگ‌ترین گنگستر دوران ممنوعیت مشروبات الکلی، آل کاپون را ایفا می‌کند. فیلم The Rise and Fall of Legs Diamond (1960)، داستان لگز دیاموند، قاچاقچی معروف الکل را تعریف می‌کند و فیلم King of the Roaring 20s (1961)، ماجراهای آرنولد راثستاین، قمارباز بدنام دهه 20 را نمایش می‌دهد. فیلم The St Valentine’s Day Massacre (1967)، نگاهی به نبرد خونین میان آل کاپون و باگز موران می‌اندازد. فیلم پر زد و خورد Bloody Mama (1969)، اولین فیلمی بود که یک زن را به عنوان رئیس یک سازمان مافیایی نمایش داد و فیلم Dillinger (1973)، نگاهی به زندگی جان دیلینجر، سارق بانک معروف انداخت.

 

همچنین، مجموعه فیلم‌های جیمز باند که بر اساس داستان‌های یان فلمینگ (Ian Fleming) ساخته شدند، در توسعه سینمای جاسوسی بسیار تأثیرگذار بودند. جیمز باند، خیلی سریع تبدیل به مأمور مخفی مورد علاقه مخاطبان شد و گجت‌ها، خودروهای لوکس و پیشرفته، شرورانی که قصد نابودی دنیا را دارند و دخترانی زیبا که جیمز باند را همراهی می‌کنند، از ویژگی‌های ثابت فیلم‌های جیمز باند بودند.

 

خشونت بی‌پرده در عصر جدید

با پیدایش سیستم رده‌بندی سنی جدید و اعمال استانداردهایی در فیلم‌سازی در دهه 50 میلادی، فیلم‌های جنایی، رویکرد بزرگسالانه بیشتری گرفتند. موضوعاتی ممنوع، مانند استفاده بی‌رویه از مواد مخدر و اعتیاد، در فیلم The Man with the Golden Arm (1955) به شکلی بی‌پرده به نمایش گذاشته شدند. در این فیلم، فرانک سیناترا نقش درامری مضطرب را بازی می‌کند که به مواد مخدر اعتیاد دارد. این اولین فیلم هالیوودی بود که به موضوع اعتیاد پرداخت. فیلم The Desperate Hours (1955) به کارگردانی ویلیام وایلر (William Wyler)، درباره سه مجرم فراری است که خانواده‌ای را در منطقه‌ای مسکونی در ایندیاناپلیس به گروگان می‌گیرند. در فیلم Point Blank (1967)، لی ماروین (Lee Marvin)، نقش دزدی بی‌اخلاق را بازی می‌کند که قصد دارد از همکاران سابقش انتقام بگیرد.

 

فیلم تأثیرگذار Bonnie and Clyde (1967) به کارگردانی آرتور پن (Arthur Penn)، فرمول زن و مرد فراری از قانون را تکرار کرد و خشونت فیلم، انعکاسی از تفکر ضداستبدادی دهه 60 در آمریکا بود. این فیلم، به شکلی بی‌پرده و واقع‌گرایانه، دو جنایتکار سرخوش پوپولیست را بر اساس دو دزد واقعی در دوران رکود اقتصادی، کلاید بارو و بانی پارکر به تصویر کشید که به شیوه‌ای اسلپ استیک از بانک‌ها دزدی می‌کردند. پایان بی‌پرده و اسلوموشن فیلم، تماشاگران را وحشت‌زده کرد. وارن بیتی (Warren Beatty) و فی داناوی (Faye Dunaway) با بازی در این فیلم، در سینما جاودانه شدند و فیلمسازان دیگر نیز به پیروی از آرتور پن، شروع به ساخت فیلم‌هایی با نگاه انتقادی به جامعه مدرن آمریکایی کردند.

 

Bonnie and Clyde

فی داناوی، وارن بیتی و جین هکمن در نمایی از فیلم Bonnie & Clyde به کارگردانی آرتور پن

 

فیلم A Clockwork Orange (1971)، ساخته استنلی کوبریک که در ابتدا، دارای درجه سنی X (غیر قابل پخش) بود، به عنوان ماجراهای مردی که به تجاوز، خشونت و بتهوون علاقه دارد، تبلیغ شد. در این فیلم، انگلستان در قرن 21، به شکلی هجوگونه به نمایش در آمده و گروه‌های خلافکاری، آزادانه در خیابان‌ها پرسه می‌زدند و شهروندان عادی را مورد هدف قرار می‌دادند. این فیلم باعث شد تا بسیاری به تقلید از آن، اقدام با ارتکاب جرم کنند و به همین دلیل، پخش فیلم فورا ممنوع اعلام شد. فضای ترسناک، رعب‌انگیز و تکان‌دهنده این فیلم، باعث خلق سوالات مضمونی و اخلاقی زیادی، از جمله «چگونه شر را می‌توان از تمدن مدرن حذف کرد؟» شد. فیلم جنجالی Straw Dogs (1971)، به کارگردانی سم پکینپا (Sam Peckinpah)، درباره یک استاد دانشگاه آمریکایی طرفدار صلح، با بازی داستین هافمن (Dustin Hoffman) است که پس از تجاوز به همسرش توسط دو کشاورز، راهی مسیری پر از خشونت می‌شود.

 

تأثیر اسکورسیزی در سینمای جنایی

مارتین اسکورسیزی، بارها به خانواده‌هایی که توسط جنایت از هم پاشیده‌اند، در فیلم‌هایش پرداخته است. بازیگر اکثر فیلم‌های پرتنش او، رابرت دنیرو بود. سه‌گانه جنایی اسکورسیزی، شامل دو فیلم مافیایی در دهه 90 می‌شود. اولین فیلم این سه‌گانه، فیلم Mean Streets (1973) بود که اسکورسیزی را به شهرت رساند. این فیلم، درباره خلافکارانی خرده‌پا در محله «ایتالیای کوچک» در نیویورک است.

 

دو فیلم دیگر این سه‌گانه که هر دو توسط نیکولاس پیلجی (Nicholas Pileggi) نوشته شدند، فیلم‌های GoodFellas (1990)، اقتباسی از رمان Wiseguy، بر اساس زندگی واقعی هنری هیل، خلافکاری فراری و Casino (1995) درباره یک خانواده مافیایی در لاس وگاس دهه‌های 60 و 70 میلادی بودند.

 

goodfellas

رابرت دنیرو، ری لایوتا و جو پشی در نمایی از فیلم Goodfellas به کارگردانی مارتین اسکورسیزی

 

او همچنین، فیلم‌های Taxi Driver (1976)، Raging Bull (1980) و Cape Fear (1991) را ساخت. از فیلم‌های جدید او، می‌توان به Gangs of New York (2002)، درباره خیابان‌های بی‌قانون نیویورک در اواخر قرن 19 و The Departed (2006)، بازسازی فیلم هنگ کنگی Internal Affairs، درباره یک پلیس مخفی و خلافکاری که به نیروی پلیس نفوذ کرده، اشاره کرد.

 

کوئنتین تارانتینو

در اوایل دهه 90 میلادی، کوئنتین تارانتینو فیلم‌نامه‌نویس، فیلم‌های جنایی خشن و به شدت غیرطبیعی ساخت. اولین فیلم او، فیلم هیجان انگیز جنایی به شدت خشن Reservoir Dogs (1992)، درباره شش سارقی بود که با شکست مواجه می‌شوند و باید با پیامدهای آن کنار بیایند.

 

Reservoir Dogs

استیو بوشمی و هاروی کایتل در نمایی از فیلم Reservoir Dogs، شاهکار کوئنتین تارانتینو

 

دو فیلم True Romance (1993) و Natural Born Killer (1994) نیز توسط او نوشته شدند. موفقیت‌های او با فیلم کمدی تاریک خشن Pulp Fiction (1994)، ملغمه‌ای از سه داستان جنایی درهم‌آمیخته ادامه پیدا کرد.

 

ژانر جنایی در تلویزیون

محبوبیت تلویزیونی باعث پیدایش سریال‌های تلویزیونی با موضوعات کارآگاهی و پلیسی شد. سریال بریتانیایی The Avengers (1960)، درباره مأمور جنتلمنی به نام جان استید و همکار او اما پیل بود که تبدیل به یک اثر کالت شد. سریال‌های آمریکایی 77 Sunset Strip (1958 – 1963)، The Streets of San Francisco (1972 – 1977) با بازی کارل مالدن (Karl Malden) و مایکل داگلاس (Michael DouglasKojak (1973 – 1978) با بازی تلی ساوالاس (Telly Savalas) به نقش مأمور پلیس علاقه‌مند به آب‌نبات، Switch (1975 – 1978) با بازی ادی آلبرت (Eddie Albert) با نقش یک پلیس بازنشسته و رابرت وگنر (Robert Wagner) به نقش یک خلافکار بازنشسته، Charlie’s Angels (1976 – 1981) و Murder, She Wrote (1984) درباره ماجرای نویسنده رمان‌های معمایی، جسیکا فلچر با بازی انجلا لنزبری (Angela Lansbury)، از جمله سریال‌های شناخته‌شده هستند. سریال Derrick در آلمان بسیار معروف شد و در کشورهای مختلف، از جمله ایران به نمایش در آمد. کاراکتر والتر وایت در سریال Breaking Bad، یک تولید‌کننده متامفتامین بود و بر خلاف سریال‌های جنایی دیگر، این بار، قهرمان یک جنایتکار بود.

 

Breaking Bad

برایان کرانستون در سریال Breaking Bad، نقش والتر وایت را ایفا می‌کند که معلمی است مبتلا به سرطان ریه که یک امپراتوری مواد مخدر را راه‌اندازی می‌کند.

 

زیرشاخه‌ها

کمدی جنایی: این زیرشاخه، ترکیبی از فیلم‌های جنایی و کمدی است. کمدی مافیایی، با نگاهی طنز به جنایات سازمان‌یافته نگاه می‌کند. طنز این فیلم‌ها، ناشی از بی‌کفایتی خلافکاران یا کمدی سیاه است. از جمله این فیلم‌ها، می‌توان به Analyze This، The Pope of Greenwich Village، Lock, Stock and Two Smoking Barrels، In Bruges، Mafia! و Tower Heist اشاره کرد.

 

درام جنایی: این زیرشاخه نیز ترکیبی از فیلم‌های درام و جنایی است. از جمله این آثار، می‌توان به Straight Time و Badlands اشاره کرد.

 

جنایی هیجان‌انگیز: این فیلم‌ها، آثار جنایی هستند که قهرمان آن‌ها، به نحوی درگیر یک جنایت شده و یا یک نیروی محقق است یا قربانی است. هر چند که برخی فیلم‌های اکشن، ممکن است جنایی و هیجان‌انگیز نیز نامیده شوند، اما توجه اصلی یک فیلم جنایی هیجان انگیز، درام و روش‌های تحقیقاتی و ارتکاب جرم است. از جمله این آثار، می‌توان به Untraceable، Silence of the Lambs، Heat، Seven، Witness، Memories of Murder، The Call و Running Scared اشاره کرد.

 

memories of murder

فیلم جنایی Memories of Murder، یکی از بهترین آثار سینمای کره جنوبی

 

فیلم گنگستری: این شاخه از سینما، به گنگسترها و جنایات سازمان‌یافته می‌پردازد.

 

سرقت بزرگ: این فیلم‌ها، درباره تعدادی از جنایتکاران هستند که قصد دارند سرقت بزرگی را انجام دهند و درگیر پیامدهای آن می‌شوند. از جمله این فیلم‌ها، می‌توان به The Killing، Oceans 11، Dog Day Afternoon، Reservoir Dogs و The Town اشاره کرد.

 

خون و خونریزی قهرمانانه: این زیرشاخه از سینمای جنایی، مربوط سینمای اکشن هنگ کنگ است.

 

فیلم محله‌ای: فیلم‌های محله‌ای، به فرهنگ و مشکلات محله‌های آفریقایی آمریکایی در آمریکا می‌پردازند. این فیلم‌ها، الزاما جنایی نیستند، اما اغلب، داستانی پیرامون فعالیت‌های غیرقانونی دارند. از جمله این فیلم‌ها، می‌توان به Menace II Society و Boyz n the Hood اشاره کرد.

 

درام قانونی: این فیلم‌ها الزاما به خود جنایت نمی‌پردازند و اغلب درباره پروسه قانونی پس از آن هستند. در داستان این فیلم‌ها، معمولا یک وکیل تلاش می‌کند تا بی‌گناهی موکل خود را اثبات کند. از جمله این آثار، می‌توان به 12 Angry Men و A Time to Kill اشاره کرد.

 

فیلم مافیایی: این فیلم‌ها به کاراکترهایی توجه دارند که با خانواده‌های مافیا و جنایات سازمان‌یافته، رابطه‌ای نزدیک دارند. از جمله این آثار، می‌توان به سه‌گانه پدرخوانده و فیلم‌های Goodfellas، Once Upon a Time in America، Bugsy، Little Caesar، The Untouchables، The Public Enemy، Scarface و The Departed اشاره کرد.

 

The Departed

بازی جک نیکلسون در فیلم The Departed، موجب وحشت لئوناردو دی‌کاپریو شده بود.

 

دنیای زیرزمینی بمبئی: فیلم‌های جنایی هندی، اغلب درباره خلافکاران و سازمان‌های جنایی در بمبئی هستند.

 

فیلم پلیسی: فیلم‌های پلیسی که ماجراهای یک پلیس را در راه دستگیری یک جنایتکار نشان می‌دهند، همواره محبوب بوده‌اند. از آن‌ها، می‌توان به He Walked by Night، In the Heat of the Night، Madigan و The French Connection اشاره کرد.

 

فیلم یاکوزا: فیلم‌های جنایی ژاپنی، اغلب درباره سازمان‌های جنایی ژاپنی یا یاکوزا هستند. از جمله این فیلم‌ها، می‌توان به Abashiri Prison، Branded to Kill، Without Honor or Humanity و Sonatine اشاره کرد.



مشخصات

فیلم جنایی به آن دسته از فیلم‌ها اطلاق می‌شود که بر روی جرم و جنایت تمرکز دارند. برای تولید این ژانر فیلم از تصویرسازی واقع گرایانه جنایت‌کاران واقعی تا اعمال شیطانی تبهکاران خیالی استفاده می‌شود. بیشتر فیلم‌های جنایی درام و یا فیلم‌های گنگستری هستند.


بازی
فیلم
سریال
مطالب